Çarşamba, Nisan 21, 2008 - Bunları Biliyormuydunuz?
DİSK YÖNETİMİ VE DİZİN OLUŞTURMA HİZMETİ:
Disk bölümleri yaratmak, performansı artırmak veya harici depolama aygıtlarını bağlamak... Windows XP diskle ilgili tüm bu işlemler için uygun araçları bünyesinde barındırıyor. Bunun yanında Dizin Hizmeti ile, aradığınızı daha çabuk bulabilmeniz için sabit diskin indeksi çıkarılıyor.
Sabit Disk ve Veri Depolama Aygıtlarının Yönetimi
Windows XP'nin disk yönetimine yönelik birkaç fonksiyonu bulunuyor. Bu fonksiyonlara "Yönetimsel Araçlar - Bilgisayar Yönetimi" yolundan ulaşabilirsiniz. Burada en önemli olan kısım, sol bölümde yer alan "Disk Yönetimi". "Disk Yönetimi" bölümünde, bilgisayarınıza bağlı disklerin sayısı ve düzenini bir bakışta görebilirsiniz.
Renk kodlarından, disklerin hangi türden bölümler (partition) içerdiğini görebilirsiniz. İşletim sisteminin yüklü olduğu birincil bölümler lacivert ile, diğer bölümler ise yeşil renk ile gösterilirler. Disk Yönetimi üzerinde disk bölümlerinin boyutlarını doğrudan belirlemek veya değiştirmek mümkün değildir. Bunun için bölümün öncelikle biçimlendirilmesi ve yeni boyutla baştan yaratılması gerekmektedir. Bu işlem sonucunda ilgili bölümdeki tüm veriler kaybolur. Bir disk bölümünün boyutunu değiştirmek için disk bölümüne sağ tıkayıp "Bölümü Sil" seçeneği işaretlenmelidir. "Yeni Disk Bölümü" seçeneği ile bir sihirbaz yardımıyla istediğiniz boyutta disk bölümleri yaratabilirsiniz. Bölüm tipi olarak "Genişletilmiş Bölüm"ü seçmeniz gereklidir, zira birincil bölümler işletim sisteminin yüklü olması gereken bölümlerdir. Genişletilmiş bir bölüme sağ tıklayarak "Yeni Mantıksal Sürücü" seçeneği ile Explorer'da bu bölümü tanımlayacak bir sürücü ismi oluşturabilirsiniz.
Harf Karmaşası
Bir bölüme sağ tıkladığınızda çıkan menüde "Sürücü Harfi ve Yolu Değiştir" seçeneği ile sürücünüze bir harf atayabilirsiniz. Daha önceden yüklediğiniz programlar hedef sürücüyü harfi ile kaydettiği için, önceden başka bir diske ait olan harfleri kullanmamaya dikkat etmelisiniz.
USB bellekler veya harici sabit disk gibi taşınabilir veri depoları bu durumda sıkıntı yaratabilir. Bu donanımlar, bilgisayara takıldığında, müsait olan ilk sürücü harfini alırlar. Üzerlerinde yüklü olan programlar (özellikle yedekleme yazılımları) sürücü harfinin değiştiği durumda büyük sorun çıkarabilirler. Bu yüzden, bir diske sürücü harfi atarken, sistem tarafından kullanılması pek mümkün olmayan, alfabenin sonuna yakın olan harfleri (U: V: Z: gibi) kullanmanızı tavsiye ederiz.
Disk Birleştirme
"Bilgisayar Yönetimi" bölümünde, zaman zaman kullanmanız gereken disk birleştirme aracı da yer alıyor. Dosyalar, boş alanlara sığmadıkları zaman parçalanarak disk yüzeyinde boş alanlara kaydedilirler. Parçalanmış bir veriye erişilmek istendiğinde, diskin okuma kafası, tüm veriye ulaşmak için farklı noktalara gidip gelmek durumunda kalır. Bu da performansı ciddi anlamda düşürür.
Disk birleştirmede, dosya parçacıkları baştan düzenlenir ve birbirlerine yakın alanlara yerleştirilirler. Sonuçta sabit disk, dosyalara daha hızlı erişir, yükleme süreleri kısalır, performans artar. Bu yüzden, sıklıkla dosya ekleyip çıkardığınız bölümlerde Disk Birleştiricisi'ni zaman zaman çalıştırmanız gereklidir. Disk Birleştiricisi'nde "İncele" seçeneği ile diskinizdeki dosyaların ne kadar düzenli dağıldığını görebilir, birleştirmeye ihtiyacı olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
Daha Hızlı Arama
Windows XP'nin dizin oluşturma hizmeti ile dosya ve klasörlerinizi, standart aramadan çok daha hızlı ve isabetli olarak bulmanız mümkün oluyor. Dizin Oluşturma Hizmeti, disk için bir "içindekiler" (indeks) listesi oluşturuyor. Bir arama yapıldığında arama, tüm diski taramak yerine bu indeksin içinde yapılıyor. Dizin Oluşturma Hizmeti'ni başlatmak için Yönetim Konsolu'nu "Başlat - Çalıştır" yolu üzerinden "mmc" komutu ile çalıştırmanız gerekiyor. Burada "Dosya - Ek Bileşen Ekle / Kaldır - Ekle" yolundan "Dizin Oluşturma Hizmeti"ni seçin. Şimdi konsolda yer alan "Dizin Oluşturma Hizmeti - Yerel Makine" satırına sağ tıklayın ve "Yeni - Katalog" yolunu izleyin. Burada, aramaların yapılacağı katalog dosyasını oluşturacaksınız. Katalog için bir isim ve kayıt yeri belirledikten sonra, sol bölümde kataloğunuzu bulun ve üzerine çift tıklayın. Yapılacak aramalarda sorgulanmasını istediğiniz dizinleri, "Yeni - Dizin" yolu ile teker teker kataloğunuza ekleyin. Yaptığınız değişikliklerin hayata geçmesi için bilgisayarınızı yeniden başlatın.
İndeks içerisinde arama yapmak için "Yönetim Konsolu"nu yukarıda anlatıldığı şekilde başlatın ve "Kataloğu Sorgula" satırına tıklayın. Tüm dosyaları kataloğa dahil etmek istiyorsanız, "Dizin Oluşturma Hizmeti - Yerel Makine" satırına sağ tıklayın ve "Özellikler" seçeneği içinde "Uzantısı bilinmeyen dosyalardan dizin oluştur" kutucuğunu işaretleyin.
YEDEKLEME VE SİSTEM GERİ YÜKLEME ARAÇLARI:
Bilgisayar kullanıcılarının günlük işlemlerinde en çok önem verdikleri şey, veri güvenliği ve sistemin kararlı çalışmasıdır. Windows XP'de bu isteklerin her ikisini de sağlamak için gerekli araçlar mevcut.
Yedekleme Aracı
Teoride, bir bilgisayar kullanıcısının en önemli periyodik işlemi, sistemdeki önemli verileri yedeklemektir. Ancak gerçek hayatta çoğu kullanıcı bunun için vakit harcamak istemez ve bu işlemi pas geçer. Windows XP, bir kez ayarlandıktan sonra, tüm işlemleri otomatik olarak gerçekleştirebilen bir araca sahip. "Yedekleme" aracına, "Başlat - Tüm Programlar - Donatılar - Sistem Araçları" yolu ile ulaşabilirsiniz. Home Edition kullanıcılarının öncelikle bu aracı Windows CD'sinden yüklemeleri gerekiyor. CD'de "VALUEADDMSFTNTBACKUP" klasörü içinde "ntbackup.msi" adlı kurulum dosyasını bulabilirsiniz.
Yedekleme aracı, kurulum ayarlarını yapabileceğiniz bir sihirbaz ile başlar. Sihirbazın üçüncü adımında "Neyin yedekleneceğini ben seçeyim" seçeneğini işaretleyin, bu adımdan sonra ise yedeklemek istediğiniz dosya ve klasörleri seçin. Sihirbazı kapatmadan önce, son adımda "Gelişmiş" butonuna tıklayın. Burada, dosyalarınızın her yedekleme işleminde baştan kaydedilmesini (Normal) veya yalnızca değişiklik yapıldığında kaydedilmesini (Değişen) belirleyebilirsiniz. Sihirbazın sondan bir önceki adımında, yedekleme için zamanlama yapmanız mümkün. "Yedeklemeyi ne zaman çalıştırmak istiyorsunuz?" sorusunu "Sonra" seçeneğini işaretleyerek yanıtlayın. Burada "Zamanlama Belirle" seçeneği ile, yedeklemenin ne zaman yapılacağını belirleyebilirsiniz. Son adımda kullanıcı adı ve parolanızı girin. Yedeklediğiniz verileri geri yüklemeniz gerektiğinde, aynı yoldan sihirbazı başlatın ve ilk adımda "Dosya ve ayarları geri yükle" seçeneğini işaretleyin.
Sistem Geri Yükleme Aracı
Windows, belirli zaman aralıklarında veya program yüklemelerinden önce, geri yükleme noktaları oluşturur. Geri yükleme noktaları, tüm önemli XP ayarlarını içinde barındıran sistem dosyalarıdır. Bir güncelleme, veya yazılım / donanım yükleme sonucunda işletim sisteminin çalışması sorunlu hale gelirse, bu geri yükleme noktalarını kullanarak sistemi, geçmişteki konumuna geri alabilirsiniz. "Başlat - Tüm Programlar - Donatılar - Sistem Geri Yükleme" yolundan ulaşacağınız araçta, karşınıza gelen ekranda karşınıza "Bilgisayarımı bir önceki zamana geri yükle", "Geri yükleme noktası oluştur" ve - eğer bir geri yükleme işlemi yaptıysanız - "Geri yükleme işlemini geri al" seçenekleri yer alacaktır. Sistemi kurtarmak istediğinizde ilk seçeneği işaretlemeli ve devam eden ekranda, takvimden geri dönmek istediğiniz tarihi seçmelisiniz. Bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda Windows XP, tüm ayarları ile geri yükleme noktasının yaratıldığı andaki haline dönecektir.
Eğer Windows bir yazılım yüklemesinden sonra açılmayı dahi başaramıyorsa, işletim sistemini güvenli modda başlatmanız gereklidir. Bilgisayar açılırken F8 tuşuna sürekli basarak bunu sağlayabilirsiniz. Güvenli modda komut istemine ulaştıktan sonra şu komutları sırasıyla girmeniz, ve her komuttan sonra "Enter" tuşu ile onaylamanız gerekecektir: "cd.." / "cd.." / "cd windows" / "cd system32" / "cd restore". "Restore" klasöründe "rstrui.exe" komutunu çalıştırdığınızda Sistem Geri Yükleme Aracı başlayacaktır.
WİNDOWS PAROLASINI KURTARMA VE ZAMANLANMIŞ GÖREVLER:
Kullanıcı hesabınız için tahmin edilmesi zor bir şifre seçtiniz, buraya kadar her şey güzel. Ancak günün birinde şifrenizi unuttuğunuzda ne yapacaksınız? Bir geri yükleme disketi bu gibi durumlarda yardımınıza koşabilir. Bunun yanında, Windows altında yapılan işlemleri, "Zamanlanmış Görevler" aracı ile nasıl otomatik hale getireceğinizi de anlatıyoruz.
Windows Parolanızı Kurtarın
"Denetim Masası"nda "Kullanıcı Hesapları" bölümünde, bilgisayarınızda hangi kullanıcıların, hangi yetkilere sahip olduğunu belirleyecek kullanıcı hesaplarını yaratabilir, bunlarla ilgili değişiklikler yapabilirsiniz. Her kullanıcı, hesabı yaratıldıktan sonra kendi parolasını yine "Denetim Masası"ndan değiştirme olanağına sahiptir.
Bilgisayar yöneticisinin, şifrenin kurtarılması için bir kurtarma disketi yaratması gereklidir. Bunun için "Kullanıcı Hesapları" bölümünde yönetici hesabınızı açın ve "Unutulan Parolayı Önle" seçeneğine tıklayın. Günümüzde çoğu PC'de disket sürücü kullanılmadığı için, alternatif olarak bir USB bellek kullanabilirsiniz. Sihirbaz, işlem boyunca sizi yönlendirecektir. Parolanızı kurtarmak için, girişte parolanızı yanlış girdiğinizde beliren "Parolanızı mı unuttunuz?" kutucuğundaki bağlantıya tıklayın. Başlayan sihirbazda, şifrenizin kayıtlı olduğu disket veya USB belleği seçin ve yeni şifrenizi belirleyin. Artık hesabınıza yeni parolanızla giriş yapabilirsiniz. Parolanızı tekrar sıfırlamak istediğinizde, aynı disket veya USB belleği tekrar kullanabilirsiniz.
Zamanlanmış Görevler
"Zamanlanmış Görevler" aracı ile, programlarınızı belirleyeceğiniz zamanlarda otomatik olarak çalıştırabilirsiniz. Bu çalışmayı günlük, haftalık periyotlar veya yalnızca bir kez olarak belirleme imkanına da sahipsiniz. İşlemin gerçekleştirileceği günü ve saati belirlemeniz yeterlidir. "Zamanlanmış Görevler" ile kullanılması ideal olan araçlardan biri, hiç şüphesiz "Disk Temizleme" aracıdır. Bu araç ile, geçici dosyaları, kullanılmayan yükleme dosyalarını silebilir veya geri dönüşüm kutusunu kolayca boşaltabilirsiniz. "Zamanlanmış Görevler"i açmak için "Başlat - Tüm Programlar - Donatılar - Sistem Araçları" yolunu izleyin. "Zamanlanmış Görev Ekle" satırına çift tıklayın ve burada karşınıza gelecek listede "Disk Temizleme"yi seçin. İlerleyen adımlarda göreviniz için bir isim ve görevin yapılacağı zamanı belirlemeniz gerekecek. Son adımda kullanıcı adınız ve parolanızı girmeniz gerekli. Yalnızca, bir parolası olan hesapların, zamanlanmış görevler yaratma izni vardır. Kullanıcı hesabınız için gerekli parolayı "Kullanıcı Hesapları" bölümünde belirleyebilirsiniz.
"Zamanlanmış Görevler" aracı ile aynı zamanda yığın (batch) dosyalarını da çalıştırabilirsiniz. Batch dosyaları ile, tek bir işlem yerine birden fazla işlemi aynı anda yapabilir, örneğin dosyalarınızı disk üzerinde bir yerden başka bir yere taşırken aynı zamanda yedekleyebilirsiniz. Veya belirlediğiniz bir zamanda bilgisayarınızın otomatik kapanmasını sağlayabilirsiniz. Not Defteri'ni (Notepad) açın ve "shutdown -s" yazın. Dosyanızı "dosyaismi.bat" şeklinde, *.BAT uzantılı olarak kaydedin. Bu dosyayı zamanlanmış görev olarak atayın, ismini ve çalıştırılacağı saati belirleyin. Bundan sonra bilgisayarınız, belirlediğiniz saatte, bir uyarı mesajı verecek ve 30 saniye içinde kapanacaktır.
Kaynak: Chip.com.tr
|
